Αφύπνιση
Μόνο με την αφύπνιση μπορούμε να γνωρίσουμε το αληθινό νόημα αυτής της λέξης.
Αντί να χανόμαστε στη σκέψη μας, όταν αφυπνιζόμαστε αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας ως την επίγνωση πίσω από αυτήν. Τότε η σκέψη παύει να είναι μια αυτάρεσκη, αυτόνομη δραστηριότητα που μας καταλαμβάνει και κυβερνά τη ζωή μας. Η επίγνωση παίρνει τη θέση της σκέψης. Αντί η σκέψη να είναι υπεύθυνη για τη ζωή μας, γίνεται υπηρέτης της επίγνωσης. Η επίγνωση είναι η συνειδητή σύνδεση με την παγκόσμια νοημοσύνη. Ένα άλλο όνομά της είναι Παρουσία: συνείδηση χωρίς σκέψη.
Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην επίγνωση και τη σκέψη;
Η επίγνωση είναι ο χώρος μέσα στον οποίο υπάρχουν οι σκέψεις, όταν αυτός ο χώρος έχει γίνει συνειδητός του εαυτού του.
Ο εσωτερικός μας σκοπός είναι να αφυπνιστούμε. Είναι τόσο απλό. Μοιραζόμαστε αυτόν τον σκοπό με κάθε άλλον άνθρωπο στον πλανήτη — γιατί είναι ο σκοπός της ανθρωπότητας. Ο εσωτερικός μας σκοπός είναι ουσιαστικό μέρος του σκοπού του όλου, του σύμπαντος και της εξελισσόμενης νοημοσύνης του. Ο εξωτερικός μας σκοπός μπορεί να αλλάζει με τον χρόνο και διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το να βρίσκουμε και να ζούμε σε ευθυγράμμιση με τον εσωτερικό μας σκοπό είναι το θεμέλιο για την εκπλήρωση του εξωτερικού μας σκοπού. Είναι η βάση της αληθινής επιτυχίας.
Η ανθρωπότητα είναι προορισμένη να ξεπεράσει τον πόνο, αλλά όχι με τον τρόπο που το εγώ νομίζει. Μία από τις λανθασμένες υποθέσεις του εγώ, μία από τις αυταπάτες του, είναι: «Δεν θα έπρεπε να υποφέρω». Αυτή η σκέψη βρίσκεται στην ίδια τη ρίζα του πόνου. Ο πόνος έχει έναν ευγενή σκοπό: την εξέλιξη της συνείδησης (την αφύπνιση) και την καύση του εγώ. Ο άνθρωπος στον σταυρό είναι ένα αρχετυπικό σύμβολο. Είναι κάθε άντρας και κάθε γυναίκα. Όσο αντιστεκόμαστε στον πόνο, η διαδικασία είναι αργή, γιατί η αντίσταση δημιουργεί περισσότερο εγώ για να καεί. Όταν όμως αποδεχόμαστε τον πόνο, αυτή η διαδικασία επιταχύνεται, επειδή υποφέρουμε συνειδητά. Μπορούμε να αποδεχτούμε τον πόνο για τον εαυτό μας ή για κάποιον άλλον, όπως το παιδί μας ή έναν γονέα. Στο κέντρο του συνειδητού πόνου υπάρχει ήδη η μεταμόρφωση. Η φωτιά του πόνου γίνεται το φως της συνείδησης.
Το εγώ λέει: «Δεν θα έπρεπε να υποφέρω», και αυτή η σκέψη μας κάνει να υποφέρουμε πολύ περισσότερο. Είναι μια διαστρέβλωση της αλήθειας, η οποία είναι πάντοτε παράδοξη. Η αλήθεια είναι ότι χρειάζεται να πούμε «ναι» στον πόνο πριν μπορέσουμε να τον υπερβούμε.
Αν το εγωικό δράμα της γης έχει κάποιο σκοπό, αυτός είναι έμμεσος: δημιουργεί όλο και περισσότερο πόνο στον πλανήτη, και ο πόνος, παρότι σε μεγάλο βαθμό δημιουργείται από το εγώ, στο τέλος γίνεται και καταστροφικός για το ίδιο το εγώ. Είναι η φωτιά μέσα στην οποία το εγώ καίγεται.
«Μια μέρα θα είμαστε ελεύθεροι από το εγώ: θα αφυπνιστούμε». Ποιος μιλάει εδώ; Το εγώ. Το να ελευθερωθούμε από το εγώ δεν είναι ένα μεγάλο έργο αλλά ένα πολύ μικρό. Το μόνο που χρειάζεται είναι να έχουμε επίγνωση των σκέψεων και των συναισθημάτων μας — τη στιγμή που εμφανίζονται. Αυτό δεν είναι πραγματικά ένα «κάνω», αλλά ένα άγρυπνο «βλέπω». Υπό αυτή την έννοια, είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει τίποτα που μπορούμε να κάνουμε για να ελευθερωθούμε από το εγώ. Όταν αυτή η μετατόπιση συμβεί — η μετατόπιση από τη σκέψη στην επίγνωση — μια νοημοσύνη πολύ μεγαλύτερη από την εξυπνάδα του εγώ αρχίζει να λειτουργεί στη ζωή μας.
Δεν γινόμαστε καλοί προσπαθώντας να είμαστε καλοί, αλλά ανακαλύπτοντας την καλοσύνη που ήδη υπάρχει μέσα μας και επιτρέποντάς της να αναδυθεί. Όμως αυτό μπορεί να συμβεί μόνο αν αλλάξει κάτι θεμελιώδες στην κατάσταση της συνείδησής μας. Στο Ζεν λένε: «Μην αναζητάς την αλήθεια. Απλώς σταμάτα να προσκολλάσαι στις απόψεις». Τι σημαίνει αυτό; Αφήνουμε την ταύτιση με τον νου. Αυτό που είμαστε πέρα από τον νου τότε αναδύεται από μόνο του.
Ένα ουσιαστικό μέρος της αφύπνισης είναι η αναγνώριση του μη αφυπνισμένου εαυτού μας, του εγώ, όπως σκέφτεται, μιλά και δρα. Όταν αναγνωρίζουμε την ασυνειδησία μέσα μας, αυτό που καθιστά δυνατή την αναγνώριση είναι η αναδυόμενη συνείδηση — είναι η αφύπνιση. Δεν μπορούμε να πολεμήσουμε το εγώ και να νικήσουμε, όπως ακριβώς δεν μπορούμε να πολεμήσουμε το σκοτάδι. Το φως της συνείδησης είναι το μόνο που χρειάζεται. Εμείς είμαστε αυτό το φως.
Ένα μεγάλο μέρος της ζωής πολλών ανθρώπων καταναλώνεται από μια εμμονική ενασχόληση με τα πράγματα. Ό,τι επιδιώκει και στο οποίο προσκολλάται το εγώ είναι υποκατάστατα του Είναι που δεν μπορεί να αισθανθεί. Μπορούμε να εκτιμούμε και να φροντίζουμε τα πράγματα, αλλά κάθε φορά που προσκολλιόμαστε σε αυτά, ξέρουμε ότι πρόκειται για το εγώ. Και ποτέ δεν είμαστε πραγματικά προσκολλημένοι σε ένα πράγμα, αλλά σε μια σκέψη που περιέχει «εγώ», «μου» ή «δικό μου». Όταν αποδεχόμαστε πλήρως μια απώλεια, πηγαίνουμε πέρα από το εγώ και αυτό που είμαστε — το Είμαι, η ίδια η συνείδηση — αναδύεται.
Πολλοί άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν παρά μόνο όταν βρίσκονται στο νεκροκρέβατό τους και όλα τα εξωτερικά καταρρέουν, ότι κανένα πράγμα δεν είχε ποτέ σχέση με το ποιοι είναι. Στην εγγύτητα του θανάτου, ολόκληρη η έννοια της ιδιοκτησίας αποκαλύπτεται ως τελικά χωρίς νόημα. Τις τελευταίες στιγμές της ζωής τους συνειδητοποιούν επίσης ότι, ενώ αναζητούσαν σε όλη τους τη ζωή μια πιο ολοκληρωμένη αίσθηση του εαυτού, αυτό που πραγματικά έψαχναν — το Είναι τους — ήταν πάντα ήδη εκεί, αλλά είχε σε μεγάλο βαθμό καλυφθεί από την ταύτισή τους με τα πράγματα, που τελικά σημαίνει ταύτιση με τον νου.
Για κάποιους, η αφύπνιση συμβαίνει όταν ξαφνικά γινόμαστε ενήμεροι των σκέψεων που συνηθίζουμε να σκεφτόμαστε, ιδιαίτερα των επίμονων αρνητικών σκέψεων με τις οποίες μπορεί να ήμασταν ταυτισμένοι σε όλη μας τη ζωή. Ξαφνικά υπάρχει μια επίγνωση που είναι ενήμερη της σκέψης αλλά δεν αποτελεί μέρος της.
Η κίνηση της επιστροφής στη ζωή ενός ανθρώπου — η αποδυνάμωση ή η διάλυση της μορφής, είτε μέσω γήρατος, ασθένειας, αναπηρίας, απώλειας ή κάποιας προσωπικής τραγωδίας — φέρει μεγάλη δυνατότητα πνευματικής αφύπνισης: την αποταύτιση της συνείδησης από τη μορφή.
Στην αφυπνισμένη κατάσταση, τα γηρατειά θα αναγνωρίζονται καθολικά και θα εκτιμώνται ιδιαίτερα ως χρόνος άνθισης της συνείδησης. Για όσους εξακολουθούν να είναι χαμένοι στις εξωτερικές συνθήκες της ζωής τους, θα είναι μια περίοδος καθυστερημένης επιστροφής στο σπίτι, όπου αφυπνίζονται στον εσωτερικό τους σκοπό. Για πολλούς άλλους, θα αντιπροσωπεύει την εντατικοποίηση και την ολοκλήρωση της διαδικασίας της αφύπνισης.
Ωστόσο, καθώς η επίγνωσή μας αυξάνεται και το εγώ δεν κυβερνά πλέον τη ζωή μας, δεν χρειάζεται να περιμένουμε ο κόσμος μας να συρρικνωθεί ή να καταρρεύσει μέσω των γηρατειών ή μιας προσωπικής τραγωδίας για να αφυπνιστούμε στον εσωτερικό μας σκοπό. Καθώς η νέα συνείδηση αρχίζει να αναδύεται στον πλανήτη, όλο και περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζεται πλέον να ταρακουνηθούν για να αφυπνιστούν. Αγκαλιάζουμε τη διαδικασία της αφύπνισης εκούσια, ακόμη κι ενώ είμαστε ενεργά εμπλεκόμενοι στον εξωτερικό κύκλο ανάπτυξης και επέκτασης. Όταν αυτός ο κύκλος δεν σφετερίζεται πλέον από το εγώ, η πνευματική διάσταση εισέρχεται σε αυτόν τον κόσμο — μέσω της σκέψης, του λόγου, της δράσης, της δημιουργίας — τόσο δυναμικά όσο και μέσω της κίνησης της επιστροφής: της ακινησίας, του Είναι και της διάλυσης της μορφής.
Το να αγαπάμε σημαίνει να αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας στον άλλον. Η «ετερότητα» του άλλου τότε αποκαλύπτεται ως ψευδαίσθηση που ανήκει αποκλειστικά στο ανθρώπινο πεδίο, στο πεδίο της μορφής.
Όταν κάποιος άλλος μας αναγνωρίζει, αυτή η αναγνώριση φέρνει τη διάσταση του Είναι πιο πλήρως σε αυτόν τον κόσμο, μέσα και από τους δύο. Αυτή είναι η αγάπη που λυτρώνει τον κόσμο.