Συνείδηση

Η χαρά του Είναι είναι η χαρά του να είμαστε συνειδητοί. Η συνειδητότητα είναι ήδη συνειδητή. Είναι το άμορφο, το αιώνιο. Το σύμπαν, όμως, συνειδητοποιείται σταδιακά. Η συνειδητότητα καθαυτή είναι άχρονη και, επομένως, δεν εξελίσσεται. Δεν γεννήθηκε ποτέ και δεν πεθαίνει. Όταν η συνειδητότητα εκδηλώνεται στο μορφοποιημένο σύμπαν, φαίνεται ότι υπόκειται στον χρόνο και υποβάλλεται σε εξελικτική διαδικασία. Κανένας ανθρώπινος νους δεν μπορεί να την κατανοήσει πλήρως. Αλλά μπορούμε να την διακρίνουμε μέσα μας και να γίνουμε συνειδητοί συμμετέχοντες σε αυτήν.

Η συνειδητότητα είναι η νοημοσύνη, η οργανωτική αρχή πίσω από την εμφάνιση της μορφής. Η συνειδητότητα προετοιμάζει μορφές για εκατομμύρια χρόνια, ώστε να εκφραστεί μέσα από αυτές στον εκδηλωμένο κόσμο.

Αν και το άμορφο πεδίο της καθαρής συνειδητότητας θα μπορούσε να θεωρηθεί άλλη διάσταση, δεν είναι χωριστό από τη διάσταση της μορφής. Η μορφή και το άμορφο διαπερνούν το ένα το άλλο. Το άμορφο ρέει σε αυτή τη διάσταση ως συνειδητότητα, εσωτερικός χώρος, Παρουσία. Πώς το κάνει αυτό; Μέσα από τη ανθρώπινη μορφή που συνειδητοποιείται και εκπληρώνει έτσι τη μοίρα της.

Η συνειδητότητα ενσαρκώνεται στη μορφοποιημένη διάσταση, δηλαδή γίνεται μορφή. Όταν το κάνει, εισέρχεται σε μια ονειρική κατάσταση. Η νοημοσύνη παραμένει, αλλά η συνειδητότητα χάνει την αυτοσυνείδησή της. Χάνεται μέσα στη μορφή, ταυτίζεται με τις μορφές. Αυτό θα μπορούσε να περιγραφεί ως η κάθοδος του θείου στη ύλη.

Στον πλανήτη μας, το ανθρώπινο εγώ αντιπροσωπεύει το τελικό στάδιο του κοσμικού ύπνου, την ταύτιση της συνειδητότητας με τη μορφή. Ήταν ένα αναγκαίο στάδιο στην εξέλιξη της συνειδητότητας.

Το επόμενο βήμα στην ανθρώπινη εξέλιξη δεν είναι αναπόφευκτο, αλλά για πρώτη φορά στην ιστορία του πλανήτη μας, μπορεί να είναι συνειδητή επιλογή. Ποιος κάνει αυτήν την επιλογή; Εμείς. Και ποιοι είμαστε; Η συνειδητότητα που έχει συνειδητοποιηθεί.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι μια εξαιρετικά διαφοροποιημένη μορφή μέσω της οποίας η συνειδητότητα εισέρχεται σε αυτή τη διάσταση. Περιέχει περίπου εκατό δισεκατομμύρια νευρώνες, περίπου ίσος αριθμός με τα αστέρια του γαλαξία μας, που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μακροκοσμικός εγκέφαλος. Ο εγκέφαλος δεν δημιουργεί τη συνειδητότητα· η συνειδητότητα δημιούργησε τον εγκέφαλο, την πιο πολύπλοκη φυσική μορφή στη Γη, για να εκφραστεί μέσω αυτής.

Όταν ο εγκέφαλος τραυματίζεται, αυτό δεν σημαίνει ότι χάνουμε τη συνειδητότητα. Σημαίνει ότι η συνειδητότητα δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιήσει αυτή τη μορφή για να εισέλθει στη διάσταση. Δεν μπορούμε να χάσουμε τη συνειδητότητα, γιατί αυτή είναι, στην ουσία, ποιοι είμαστε. Μπορούμε μόνο να χάσουμε κάτι που έχουμε, αλλά δεν μπορούμε να χάσουμε κάτι που είμαστε.

Αν και δεν μπορούμε να γνωρίσουμε πλήρως τη συνειδητότητα, μπορούμε να γίνουμε συνειδητοί ως αυτήν, να την νιώσουμε άμεσα σε οποιαδήποτε κατάσταση, όπου κι αν βρισκόμαστε. Μπορούμε να τη νιώσουμε εδώ και τώρα ως την ίδια μας την Παρουσία, τον εσωτερικό χώρο μέσα στον οποίο οι λέξεις και οι σκέψεις εκδηλώνονται. Είναι το υποκείμενο «Είμαι». Οι λέξεις που διαβάζουμε και οι σκέψεις που κάνουμε είναι το προσκήνιο, και το «Είμαι» είναι το υπόβαθρο, το βαθύτερο υπόστρωμα κάθε εμπειρίας, σκέψης και συναισθήματος.

Η πνευματική συνειδητοποίηση είναι να δούμε καθαρά ότι ό,τι αντιλαμβανόμαστε, βιώνουμε, σκεφτόμαστε ή αισθανόμαστε τελικά δεν είμαστε εμείς. Δεν μπορούμε να βρούμε τον εαυτό μας σε όλα όσα συνεχώς περνούν.

Ο Βούδας ήταν ίσως ο πρώτος άνθρωπος που το είδε αυτό καθαρά, και έτσι το anata (μη-εγώ) έγινε ένα από τα κεντρικά σημεία της διδασκαλίας του. Και όταν ο Ιησούς είπε: «Άρνησου τον εαυτό σου», εννοούσε: Αναιρούμε την ψευδαίσθηση του εαυτού. Αν ο εαυτός—το εγώ—ήταν πραγματικά ποιοι είμαστε, θα ήταν παράλογο να τον «αρνηθούμε».

Αυτό που μένει είναι το φως της συνειδητότητας, μέσα στο οποίο οι αντιλήψεις, οι εμπειρίες, οι σκέψεις και τα συναισθήματα έρχονται και φεύγουν. Αυτό είναι το Είναι, αυτό είναι το βαθύτερο, αληθινό Εγώ.

Όταν γνωρίζουμε τον εαυτό μας ως αυτό, ό,τι συμβαίνει στη ζωή μας δεν έχει πλέον απόλυτη αλλά μόνο σχετική σημασία. Τιμάμε τα γεγονότα, αλλά χάνουν τη βαριά, απόλυτη σοβαρότητά τους.

Το μόνο που έχει τελικά σημασία είναι αυτό: Μπορούμε να νιώσουμε την ουσιαστική μας Ουσία, το «Είμαι», στο υπόβαθρο της ζωής μας σε κάθε στιγμή; Μπορούμε να νιώσουμε το «Είμαι που είμαι» σε αυτό το λεπτό; Να νιώσουμε την ουσιαστική μας ταυτότητα ως συνειδητότητα καθαυτή; Ή χανόμαστε σε ό,τι συμβαίνει, χανόμαστε στο μυαλό, στον κόσμο;

Όταν οι μορφές με τις οποίες ταυτιζόμαστε—που μας έδιναν αίσθηση εαυτού—καταρρέουν ή αφαιρούνται, μπορεί να οδηγήσουν σε κατάρρευση του εγώ, καθώς το εγώ είναι ταυτοποίηση με τη μορφή. Όταν δεν υπάρχει τίποτα πια με το οποίο να ταυτιστούμε, ποιοι είμαστε; Όταν οι μορφές γύρω μας πεθαίνουν ή η ίδια η ζωή πλησιάζει στο τέλος, η αίσθηση του Είναι, το «Είμαι», απελευθερώνεται από τα δεσμά της μορφής: Το Πνεύμα απελευθερώνεται από τη φυλακή της ύλης. Συνειδητοποιούμε την ουσιαστική μας ταυτότητα ως άμορφη, ως πανταχού παρούσα Παρουσία, του Είναι που υπάρχει πριν από κάθε μορφή, πριν από κάθε ταυτοποίηση. Συνειδητοποιούμε τον αληθινό μας εαυτό ως συνειδητότητα καθαυτή, αντί για ό,τι η συνειδητότητα ταυτιζόταν προηγουμένως. Αυτή είναι η ειρήνη του Θεού.

«Θέλω να γνωρίσω το νου του Θεού», είπε ο Αϊνστάιν.
«Τα υπόλοιπα είναι λεπτομέρειες.»
Τι είναι ο νους του Θεού; Η συνειδητότητα. Τι σημαίνει να γνωρίσουμε το νου του Θεού; Να είμαστε συνειδητοί. Τι είναι οι λεπτομέρειες; Ο εξωτερικός μας σκοπός και ό,τι συμβαίνει έξω.

Είναι σαν να λένε: «Η σιωπή είναι η γλώσσα με την οποία μιλάει ο Θεός, και τα υπόλοιπα είναι κακές μεταφράσεις.»
Όταν γινόμαστε συνειδητοί της σιωπής όπου τη συναντάμε στη ζωή μας, συνδεόμαστε με την άμορφη και άχρονη διάσταση μέσα μας, με αυτό που είναι πέρα από τη σκέψη, πέρα από το εγώ. Μπορεί να είναι η σιωπή που διαπερνά τον κόσμο της φύσης, ή η σιωπή στο δωμάτιό μας νωρίς το πρωί, ή τα σιωπηλά κενά ανάμεσα στους ήχους.

Η σιωπή δεν έχει μορφή—γι' αυτό δεν μπορούμε να τη συλλάβουμε με τη σκέψη. Η συνειδητοποίηση της σιωπής σημαίνει να είμαστε ήρεμοι. Το να είμαστε ήρεμοι σημαίνει να είμαστε συνειδητοί χωρίς σκέψη.
Ποτέ δεν είμαστε πιο ουσιαστικά, πιο βαθιά, ο εαυτός μας από ό,τι όταν είμαστε ήρεμοι. Όταν είμαστε ήρεμοι, είμαστε αυτό που ήμασταν πριν προσωρινά πάρουμε αυτή τη φυσική και ψυχική μορφή που λέγεται «άνθρωπος». Είμαστε επίσης αυτό που θα είμαστε όταν η μορφή θα διαλυθεί. Όταν είμαστε ήρεμοι, είμαστε ποιοι είμαστε πέρα από την παροδική ύπαρξή μας: συνειδητότητα—άμορφη, άνευ όρων, αιώνια.

Γινόμαστε Παρόντες

Μαθαίνουμε να μην κρατάμε ζωντανά στο μυαλό μας καταστάσεις ή γεγονότα, αλλά να επιστρέφουμε συνεχώς την προσοχή μας στην αγνή, διαχρονική Παρουσία, αντί να χανόμαστε σε ψυχολογικά σενάρια.
Η ίδια η Παρουσία μας γίνεται η ταυτότητά μας, και όχι οι σκέψεις ή τα συναισθήματά μας.

Μόνο η Παρουσία μπορεί να μας απελευθερώσει από το εγώ, και μπορούμε να είμαστε παρόντες μόνο τώρα, όχι χθες ή αύριο.
Μόνο η Παρουσία μπορεί να αναιρέσει το παρελθόν μέσα μας και να μεταμορφώσει την κατάσταση της συνειδητότητάς μας.

Ας είμαστε σε επαγρύπνηση. Όταν υπάρχει συνειδητότητα μέσα μας, μπορούμε να αναγνωρίζουμε τη φωνή στο κεφάλι μας για αυτό που είναι: μια παλιά σκέψη, επηρεασμένη από το παρελθόν.
Δεν χρειάζεται να πιστεύουμε σε κάθε σκέψη που έχουμε. Είναι απλώς μια παλιά σκέψη.
Η συνειδητότητα σημαίνει Παρουσία, και μόνο η Παρουσία μπορεί να διαλύσει το ασυνείδητο παρελθόν μέσα μας.

Στο Ζεν, αυτό που ονομάζεται σάτορι είναι μια στιγμή Παρουσίας: μια σύντομη έξοδος από τη φωνή στο κεφάλι, τις διαδικασίες σκέψης και την αντανάκλασή τους στο σώμα ως συναίσθημα.
Είναι η εμφάνιση μιας εσωτερικής ευρυχωρίας, όπου πριν υπήρχε μόνο η σύγχυση της σκέψης και η ταραχή των συναισθημάτων.

Για να τερματίσουμε τη δυστυχία που ταλαιπωρεί την ανθρώπινη κατάσταση εδώ και χιλιάδες χρόνια, ξεκινάμε με τον εαυτό μας και αναλαμβάνουμε την ευθύνη της εσωτερικής μας κατάστασης κάθε στιγμή.
Ρωτάμε τον εαυτό μας: «Υπάρχει αρνητικότητα μέσα μου αυτή τη στιγμή;»

Γινόμαστε προσεκτικοί, παρατηρούμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας.
Προσέχουμε τη χαμηλού επιπέδου δυσαρέσκεια, τη νευρικότητα, το «είμαι μπουχτισμένοι» και άλλα.
Παρατηρούμε τις σκέψεις που φαίνεται να δικαιολογούν ή να εξηγούν αυτή τη δυσφορία, αλλά στην πραγματικότητα την προκαλούν.

Η στιγμή που γινόμαστε συνειδητοί για μια αρνητική κατάσταση δεν είναι αποτυχία. Είναι επιτυχία.
Πριν υπάρξει αυτή η συνειδητότητα, είμαστε ταυτισμένοι με τις εσωτερικές μας καταστάσεις. Αυτή η ταύτιση είναι το εγώ.

Με τη συνειδητότητα έρχεται η αποταύτιση από σκέψεις, συναισθήματα και αντιδράσεις.
Αναγνωρίζουμε αυτά που συμβαίνουν και, τη στιγμή της αναγνώρισης, η αποταύτιση συμβαίνει αυτόματα.
Η αίσθηση του εαυτού μας μετατοπίζεται: πριν ήμασταν οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι αντιδράσεις· τώρα είμαστε η συνειδητή Παρουσία που τα παρατηρεί.

Συναισθήματα και σκέψεις γίνονται απρόσωπα μέσω της συνειδητότητας.
Δεν υπάρχει πια εγώ σε αυτά. Είναι απλώς ανθρώπινα συναισθήματα, ανθρώπινες σκέψεις.
Η προσωπική μας ιστορία, που είναι τελικά μόνο ένα σύνολο σκέψεων και συναισθημάτων, γίνεται δευτερεύουσας σημασίας και δεν καθορίζει πλέον την ταυτότητά μας.
Είμαστε το φως της Παρουσίας, η συνειδητότητα που προηγείται και είναι βαθύτερη από οποιαδήποτε σκέψη ή συναίσθημα.

Η αρνητικότητα δεν είναι έξυπνη· ανήκει πάντα στο εγώ.
Κάθε φορά που είμαστε σε αρνητική κατάσταση, υπάρχει μέσα μας κάτι που επιθυμεί την αρνητικότητα ή πιστεύει ότι θα μας δώσει κάτι.
Όταν συνειδητοποιούμε αυτό, η ταυτότητά μας μετατοπίζεται από το εγώ στη συνειδητότητα. Το εγώ μικραίνει και η συνειδητότητα μεγαλώνει.

Όταν στο μέσον της αρνητικότητας μπορούμε να πούμε:
«Αυτή τη στιγμή δημιουργώ δυστυχία για τον εαυτό μου»,
ανοίγουμε τον εαυτό μας σε άπειρες δυνατότητες, πιο σοφούς τρόπους να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση.
Απελευθερωνόμαστε από τη δυστυχία τη στιγμή που την αναγνωρίζουμε ως μη έξυπνη.

Όσο μεγαλύτερο είναι το κοινό παρελθόν σε μια σχέση, τόσο πιο παρόντες πρέπει να είμαστε.
Μια γνήσια σχέση δεν κυριαρχείται από το εγώ, αλλά από ανοιχτή, επαγρύπνητη προσοχή στον άλλον χωρίς επιθυμία.
Αυτή η προσοχή είναι Παρουσία. Είναι η προϋπόθεση για κάθε αυθεντική σχέση.

Όταν κοιτάζουμε, ακούμε, αγγίζουμε ή βοηθάμε το παιδί μας, είμαστε πλήρως παρόντες.
Δεν είμαστε μόνο πατέρας ή μητέρα· είμαστε η επαγρύπνηση, η σιωπή, η Παρουσία που αλληλεπιδρά.

Όταν συναντούμε ανθρώπους, δίνουμε την πλήρη προσοχή μας.
Δεν είμαστε εκεί ως πρόσωπο, αλλά ως πεδίο συνειδητότητας, επαγρύπνητης Παρουσίας.
Η διάσταση της Παρουσίας γίνεται πιο σημαντική από τις συζητήσεις ή τα αντικείμενα· ο άνθρωπος γίνεται πιο σημαντικός από τα πράγματα.

Η συγχώρεση εμφανίζεται φυσικά όταν βλέπουμε ότι οι παράπονοι δεν εξυπηρετούν άλλο σκοπό παρά να ενισχύσουν ένα ψεύτικο εγώ.
Η συνειδητοποίηση αυτή απελευθερώνει.
Όταν συγχωρούμε, η ταυτότητα του θύματος διαλύεται και η αληθινή δύναμή μας εμφανίζεται: η δύναμη της Παρουσίας.

Η Παρουσία είναι κατάσταση εσωτερικής ευρυχωρίας.
Όταν είμαστε παρόντες, δεν χρειάζεται καν να ρωτήσουμε «Πώς αντιδρώ σε αυτή τη στιγμή;».
Είμαστε ήρεμοι, επαγρύπνητοι, ανοιχτοί σε ό,τι είναι.
Φέρνουμε μια νέα διάσταση στη στιγμή: χώρο.
Στη συνέχεια, βλέπουμε και ακούμε. Γινόμαστε ένα με την κατάσταση.
Αν χρειάζεται δράση, αυτή εκτελείται μέσω μας, κατάλληλα και σωστά, χωρίς εγωιστική παρέμβαση.

Όταν είμαστε παρόντες, η Παρουσία μας ρέει και μεταμορφώνει ό,τι κάνουμε.
Υπάρχει ποιότητα και δύναμη σε κάθε μας δράση.
Η δράση είναι πλήρης από μόνη της, γεμάτη χαρά και ζωντάνια, όχι μέσο για επίτευξη στόχων.
Η φιλική σχέση με την Παρούσα στιγμή είναι η βάση για αποτελεσματική και μη μολυσμένη από αρνητικότητα δράση.