Κεφάλαιο 7

Από την Ταύτιση στην Επίγνωση

Μέχρι εδώ εξετάσαμε τη φύση του Εγώ, την ταύτιση μαζί του, τους μηχανισμούς άμυνας, τη λειτουργία του στις σχέσεις, τη σχέση του με τον Αυθεντικό Εαυτό και, τέλος, τον τρόπο με τον οποίο ο φόβος μπορεί να ενισχύσει την εγωική του λειτουργία.

Τώρα φτάνουμε στο πιο ουσιαστικό σημείο της διαδρομής.

Πώς αλλάζει πραγματικά η σχέση μας με το Εγώ;

Δεν χρειάζεται να καταστρέψουμε το Εγώ.

Δεν χρειάζεται να το καταπιέσουμε.

Δεν χρειάζεται να δημιουργήσουμε ένα «πνευματικό Εγώ» που θα θεωρεί ότι έχει ξεπεράσει το παλιό.

Χρειάζεται κάτι απλούστερο και βαθύτερο:

να αρχίσουμε να το βλέπουμε.

Γιατί υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στο:

«Είμαι αυτό που σκέφτομαι.»

και στο:

«Παρατηρώ αυτό που σκέφτομαι.»

Ανάμεσα στο:

«Είμαι φοβισμένος.»

και στο:

«Υπάρχει φόβος μέσα μου.»

Ανάμεσα στο:

«Είμαι θυμωμένος άνθρωπος.»

και στο:

«Παρατηρώ θυμό να εμφανίζεται.»

Ανάμεσα στο:

«Έτσι είμαι.»

και στο:

«Αυτός είναι ένας τρόπος με τον οποίο έχω μάθει να λειτουργώ.»

Αυτή η μικρή μετατόπιση αλλάζει ολόκληρη τη σχέση μας με την εμπειρία.

Είναι η μετατόπιση από την ταύτιση στην παρατήρηση.

Και η παρατήρηση είναι η αρχή της Επίγνωσης.

Το Εγώ δεν χρειάζεται να νικηθεί

Η φράση «ξεπερνώ το Εγώ» μπορεί εύκολα να δημιουργήσει μια λανθασμένη εικόνα.

Σαν να υπάρχει μέσα μας ένας εχθρός που πρέπει να εξοντώσουμε.

Όμως το Εγώ είναι μια λειτουργία της ανθρώπινης ψυχής.

Μας βοηθά να οργανώνουμε την εμπειρία, να παίρνουμε αποφάσεις, να σχετιζόμαστε, να θέτουμε στόχους, να προστατεύουμε τον εαυτό μας και να λειτουργούμε μέσα στον κόσμο.

Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξή του.

Το πρόβλημα είναι η απόλυτη ταύτιση μαζί του.

Όταν η λειτουργία γίνεται ταυτότητα.

Όταν η αυτοεικόνα γίνεται φυλακή.

Όταν μια σκέψη γίνεται «η αλήθεια μου».

Όταν ένα συναίσθημα γίνεται «ο χαρακτήρας μου».

Όταν ένας ρόλος γίνεται «ποιος είμαι».

Όταν μια ιστορία του παρελθόντος γίνεται «η ζωή μου».

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να απαλλαγούμε από το Εγώ.

Είναι να μπορούμε να το χρησιμοποιούμε χωρίς να φυλακιζόμαστε μέσα σε αυτό.

Η Επίγνωση ως θεμέλιο

Η Επίγνωση είναι η ικανότητα να γνωρίζουμε τι συμβαίνει μέσα και γύρω μας ενώ αυτό συμβαίνει.

Να παρατηρούμε τις σκέψεις.

Να αισθανόμαστε τα συναισθήματα.

Να αναγνωρίζουμε τις σωματικές αντιδράσεις.

Να βλέπουμε τις παρορμήσεις.

Να αντιλαμβανόμαστε τα μοτίβα μας.

Και, κυρίως, να μην χρειάζεται να ταυτιζόμαστε απόλυτα μαζί τους.

Η Επίγνωση δημιουργεί έναν εσωτερικό χώρο.

Μέσα σε αυτόν τον χώρο μπορούμε να δούμε:

«Αυτό συμβαίνει μέσα μου.»

χωρίς να χρειάζεται να πούμε:

«Αυτό είμαι εγώ.»

Αυτός ο χώρος δεν είναι αποστασιοποίηση από τη ζωή.

Είναι μεγαλύτερη εγγύτητα με αυτήν.

Γιατί όταν δεν χρειάζεται να προστατεύουμε συνεχώς μια εικόνα του εαυτού μας, μπορούμε να συναντήσουμε την εμπειρία πιο άμεσα.

Από την αυτόματη αντίδραση στην συνειδητή ανταπόκριση

Το Εγώ λειτουργεί συχνά αυτόματα.

Ένα γεγονός συμβαίνει.

Εμφανίζεται μια σκέψη.

Ακολουθεί ένα συναίσθημα.

Το σώμα ενεργοποιείται.

Εμφανίζεται μια παρόρμηση.

Και πριν προλάβουμε να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει, έχουμε ήδη αντιδράσει.

Η Επίγνωση εισάγει έναν χώρο ανάμεσα στο ερέθισμα και στην αντίδραση.

Ερέθισμα → Παρατήρηση → Διάκριση → Επιλογή → Ανταπόκριση.

Δεν εξαφανίζει την παρόρμηση.

Αλλά μας δίνει τη δυνατότητα να μην υπακούσουμε αμέσως σε αυτήν.

Μπορεί να αισθανθώ θυμό και να μην επιτεθώ.

Μπορεί να νιώσω φόβο και να μην αποφύγω.

Μπορεί να αισθανθώ απόρριψη και να μην κλειστώ.

Μπορεί να θέλω να ελέγξω και να επιλέξω να αφήσω χώρο.

Αυτός ο μικρός εσωτερικός χώρος είναι ένας από τους σημαντικότερους τόπους της ελευθερίας.

Καλλιεργώντας την αυτοπαρατήρηση

Η αυτοπαρατήρηση είναι η βάση της μεταμόρφωσης.

Όχι η αυτοκριτική.

Η αυτοπαρατήρηση.

Η διαφορά είναι τεράστια.

Η αυτοκριτική λέει:

«Γιατί είμαι έτσι;»

«Δεν θα έπρεπε να αντιδρώ έτσι.»

«Κάτι δεν πάει καλά με μένα.»

Η αυτοπαρατήρηση λέει:

«Παρατηρώ ότι αντιδρώ έτσι.»

«Παρατηρώ φόβο.»

«Παρατηρώ την ανάγκη μου για επιβεβαίωση.»

«Παρατηρώ ότι θέλω να ελέγξω την κατάσταση.»

«Παρατηρώ ότι αισθάνομαι απειλή.»

Δεν υπάρχει καταδίκη.

Υπάρχει ενδιαφέρον.

Η ερώτηση δεν είναι:

«Πώς θα απαλλαγώ από αυτό;»

Αλλά:

«Τι συμβαίνει πραγματικά εδώ;»

Η δύναμη της αυτοδιερεύνησης

Όταν παρατηρούμε ένα εγωικό μοτίβο, μπορούμε να αρχίσουμε να το διερευνούμε.

Για παράδειγμα:

Κάποιος μας ασκεί κριτική.

Αμέσως νιώθουμε άμυνα.

Αντί να αντιδράσουμε, μπορούμε να σταματήσουμε και να ρωτήσουμε:

Τι ακριβώς με ενόχλησε;

Τι φοβάμαι ότι σημαίνει αυτή η κριτική για μένα;

Ποια εικόνα μου αισθάνομαι ότι απειλείται;

Θέλω να καταλάβω ή να αποδείξω ότι έχω δίκιο;

Υπάρχει κάτι που μπορώ να μάθω από αυτό;

Μπορώ να ακούσω χωρίς να υπερασπιστώ αμέσως τον εαυτό μου;

Αυτή η διερεύνηση δεν έχει στόχο να μας κάνει παθητικούς.

Μας επιτρέπει να διακρίνουμε.

Και η διάκριση είναι προϋπόθεση της συνειδητής επιλογής.

Αμφισβητώντας τις περιοριστικές πεποιθήσεις

Το Εγώ διατηρεί πολλές από τις δομές του μέσω πεποιθήσεων.

«Δεν μπορώ.»

«Δεν αξίζω.»

«Πρέπει να είμαι τέλειος.»

«Πρέπει να με αγαπούν.»

«Δεν πρέπει να αποτυγχάνω.»

«Οι άλλοι είναι καλύτεροι.»

«Πρέπει να έχω τον έλεγχο.»

Οι πεποιθήσεις αυτές δεν είναι πάντοτε εμφανείς.

Μπορεί να λειτουργούν στο παρασκήνιο και να καθορίζουν τις επιλογές μας χωρίς να το γνωρίζουμε.

Η Επίγνωση μας επιτρέπει να τις φέρουμε στο φως.

Όχι για να τις αντικαταστήσουμε μηχανικά με θετικές δηλώσεις.

Αλλά για να δούμε ότι είναι πεποιθήσεις.

Να εξετάσουμε την προέλευσή τους.

Να αναγνωρίσουμε τον φόβο που κρύβεται πίσω τους.

Και να αναρωτηθούμε:

«Είναι αυτό γεγονός ή ερμηνεία;»

«Είναι αλήθεια ή κάτι που έμαθα να πιστεύω;»

«Με βοηθά ακόμη αυτή η πεποίθηση;»

«Τι θα ήταν δυνατό αν δεν ήμουν τόσο ταυτισμένος μαζί της;»

Η ελευθερία δεν απαιτεί να μην έχουμε πεποιθήσεις.

Απαιτεί να μπορούμε να τις εξετάζουμε.

Η αποδοχή ως μορφή ελευθερίας

Η αντίσταση είναι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς του Εγώ.

Δεν θέλει αυτό που υπάρχει.

Θέλει κάτι άλλο.

Θέλει η πραγματικότητα να είναι διαφορετική.

Όμως η αντίσταση στην πραγματικότητα δεν αλλάζει αυτό που ήδη συμβαίνει.

Προσθέτει μόνο μια δεύτερη δυσκολία:

«Δεν θα έπρεπε να συμβαίνει αυτό.»

Η αποδοχή δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με όλα.

Δεν σημαίνει ότι παραιτούμαστε.

Δεν σημαίνει ότι δεν προσπαθούμε να αλλάξουμε μια κατάσταση.

Σημαίνει ότι πρώτα αναγνωρίζουμε καθαρά:

«Αυτό συμβαίνει τώρα.»

Από αυτή την αναγνώριση μπορούμε να δράσουμε.

Η αντίσταση λέει:

«Δεν πρέπει να είναι έτσι.»

Η Επίγνωση λέει:

«Έτσι είναι τώρα. Τι χρειάζεται να κάνω από εδώ και πέρα;»

Αυτό είναι μια βαθύτερη μορφή εσωτερικής δύναμης.

Η αποδέσμευση

Η αποδέσμευση είναι ίσως μία από τις πιο παρεξηγημένες έννοιες της εσωτερικής εργασίας.

Δεν σημαίνει ότι δεν ενδιαφερόμαστε.

Δεν σημαίνει ότι δεν αγαπάμε.

Δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε στόχους.

Δεν σημαίνει ότι δεν προσπαθούμε.

Σημαίνει ότι δεν εξαρτάται ολόκληρη η αίσθηση του εαυτού μας από το αποτέλεσμα.

Μπορώ να προσπαθώ χωρίς να χρειάζεται να πετύχω για να αισθάνομαι ότι αξίζω.

Μπορώ να αγαπώ χωρίς να χρειάζεται να κατέχω.

Μπορώ να δημιουργώ χωρίς να χρειάζομαι συνεχή επιβεβαίωση.

Μπορώ να κάνω το καλύτερο που μπορώ χωρίς να μπορώ να ελέγξω το αποτέλεσμα.

Η αποδέσμευση χαλαρώνει την εγωική προσκόλληση.

Και όταν χαλαρώνει η προσκόλληση, εμφανίζεται περισσότερος εσωτερικός χώρος.

Η ευαλωτότητα και η αυθεντικότητα

Το Εγώ φοβάται συχνά την ευαλωτότητα επειδή η ευαλωτότητα απειλεί την εικόνα που θέλει να παρουσιάζει.

Θέλει να φαίνεται δυναμικό.

Αυτοδύναμο.

Ελεγχόμενο.

Επιτυχημένο.

Σίγουρο.

Όμως η αυθεντική ζωή δεν απαιτεί να είμαστε συνεχώς έτσι.

Μπορούμε να πούμε:

«Δεν ξέρω.»

«Φοβάμαι.»

«Έκανα λάθος.»

«Χρειάζομαι βοήθεια.»

«Αυτό με πλήγωσε.»

Η ευαλωτότητα δεν είναι κατάργηση των ορίων.

Είναι η προθυμία να μην κρυβόμαστε συνεχώς πίσω από μια κατασκευασμένη εικόνα.

Και όσο λιγότερο χρειάζεται να προστατεύουμε μια συγκεκριμένη εικόνα του εαυτού μας, τόσο περισσότερος χώρος υπάρχει για αυθεντική έκφραση.

Αυτοσυμπόνια αντί για εσωτερική βία

Η εσωτερική εργασία μπορεί εύκολα να γίνει ακόμη ένα πεδίο αυτοκριτικής.

Μπορούμε να αρχίσουμε να παρατηρούμε το Εγώ και στη συνέχεια να θυμώνουμε με τον εαυτό μας επειδή έχουμε Εγώ.

Να θυμώνουμε επειδή φοβόμαστε.

Να κρίνουμε τον εαυτό μας επειδή ζητά επιβεβαίωση.

Να αισθανόμαστε αποτυχημένοι επειδή «δεν έχουμε ακόμη απελευθερωθεί».

Αυτό είναι μια νέα μορφή ταύτισης.

Η Επίγνωση δεν χρειάζεται εσωτερική βία.

Χρειάζεται κατανόηση.

Μπορούμε να παρατηρούμε ένα μοτίβο χωρίς να το καταδικάζουμε.

Να λέμε:

«Αυτός ο μηχανισμός δημιουργήθηκε για κάποιο λόγο.»

«Κάποτε με βοήθησε να προστατευτώ.»

«Τώρα μπορώ να δω αν εξακολουθεί να με εξυπηρετεί.»

Η αυτοσυμπόνια δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αλλαγή χωρίς αυτοαπόρριψη.

Αφήνοντας την ψευδαίσθηση του απόλυτου ελέγχου

Το Εγώ αναζητά έλεγχο επειδή φοβάται την αβεβαιότητα.

Όμως δεν μπορούμε να ελέγξουμε τη ζωή.

Μπορούμε να επηρεάσουμε.

Να επιλέξουμε.

Να προετοιμαστούμε.

Να δράσουμε.

Να θέσουμε όρια.

Να αλλάξουμε κατεύθυνση.

Δεν μπορούμε όμως να ελέγξουμε τα πάντα.

Η αποδοχή αυτής της πραγματικότητας δεν είναι ήττα.

Είναι απελευθέρωση.

Μπορώ να ελέγξω τη στάση μου.

Δεν μπορώ να ελέγξω όλους τους ανθρώπους.

Μπορώ να επιλέξω τις πράξεις μου.

Δεν μπορώ να εγγυηθώ τα αποτελέσματα.

Μπορώ να φροντίσω το παρόν.

Δεν μπορώ να εξασφαλίσω το μέλλον.

Η Επίγνωση επιστρέφει συνεχώς στο ίδιο σημείο:

Τι μπορώ πραγματικά να κάνω τώρα;

Η δύναμη του παρόντος

Το Εγώ ζει σε μεγάλο βαθμό μέσα στον χρόνο.

Αναλύει το παρελθόν.

Προβλέπει το μέλλον.

Ξαναγράφει ιστορίες.

Δημιουργεί σενάρια.

Συγκρίνει.

Μετανιώνει.

Ανησυχεί.

Σχεδιάζει.

Το παρόν όμως είναι το μόνο σημείο όπου μπορούμε πραγματικά να δράσουμε.

Η Επίγνωση επιστρέφει στο τώρα.

Στην αναπνοή.

Στο σώμα.

Στους ήχους.

Στην αίσθηση.

Στη συγκεκριμένη στιγμή.

Όχι επειδή το παρελθόν ή το μέλλον δεν έχουν σημασία.

Αλλά επειδή η σχέση μας μαζί τους συμβαίνει πάντα τώρα.

Η παρουσία δεν είναι παθητικότητα.

Είναι πλήρης συμμετοχή στην πραγματικότητα που βρίσκεται μπροστά μας.

Καλλιεργώντας την ευγνωμοσύνη

Η ευγνωμοσύνη μετατοπίζει την προσοχή από την έλλειψη στην αναγνώριση.

Το Εγώ συχνά λέει:

«Χρειάζομαι περισσότερα.»

Περισσότερη επιτυχία.

Περισσότερη αναγνώριση.

Περισσότερα χρήματα.

Περισσότερη ασφάλεια.

Περισσότερη επιβεβαίωση.

Η ευγνωμοσύνη δεν σημαίνει ότι σταματάμε να εξελισσόμαστε.

Σημαίνει ότι δεν αναβάλλουμε την αίσθηση πληρότητας μέχρι να αποκτήσουμε αυτό που λείπει.

Μπορούμε να αναγνωρίζουμε αυτό που ήδη υπάρχει.

Μια στιγμή ησυχίας.

Μια ανθρώπινη σύνδεση.

Ένα απλό γεύμα.

Την αναπνοή.

Το σώμα.

Τη δυνατότητα να ξεκινήσουμε ξανά.

Η ευγνωμοσύνη μετακινεί την προσοχή από:

«Τι μου λείπει;»

προς:

«Τι υπάρχει ήδη;»

Και αυτή η μετατόπιση μπορεί να μειώσει σημαντικά την εγωική ανησυχία.

Η χαρά του απλού

Το Εγώ αναζητά συχνά ένταση.

Κάτι μεγαλύτερο.

Κάτι εντυπωσιακό.

Κάτι που θα επιβεβαιώσει ότι η ζωή έχει αξία.

Η Επίγνωση ανακαλύπτει ότι η εμπειρία δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή για να είναι πλήρης.

Ένα ποτήρι νερό.

Ο ήχος της βροχής.

Μια συνειδητή αναπνοή.

Ένας περίπατος.

Μια συζήτηση χωρίς βιασύνη.

Η αίσθηση του σώματος.

Μια στιγμή σιωπής.

Όταν είμαστε πραγματικά παρόντες, το απλό δεν είναι μικρό.

Είναι πλήρες.

Από την αυτοαναφορά στη σύνδεση

Ένας ακόμη τρόπος αποδυνάμωσης της εγωικής οπτικής είναι η μετατόπιση από το:

«Τι κερδίζω εγώ;»

στο:

«Τι μπορώ να προσφέρω;»

Η ανιδιοτελής προσφορά δεν σημαίνει αυτοθυσία.

Δεν σημαίνει να αγνοούμε τις ανάγκες μας.

Σημαίνει ότι μπορούμε να βγούμε προσωρινά από το στενό πεδίο της προσωπικής μας ιστορίας.

Να ακούσουμε.

Να βοηθήσουμε.

Να συνεργαστούμε.

Να δημιουργήσουμε.

Να φροντίσουμε.

Να συνεισφέρουμε.

Μέσα από αυτή τη μετατόπιση αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε ότι η ζωή μας δεν είναι απομονωμένη από τη ζωή των άλλων.

Η αίσθηση του εαυτού γίνεται πιο ευέλικτη.

Πιο ανοιχτή.

Πιο σχεσιακή.

Η καθημερινή πρακτική της Επίγνωσης

Η μετατόπιση από την ταύτιση στην Επίγνωση δεν πραγματοποιείται μόνο κατά τη διάρκεια του διαλογισμού.

Ο διαλογισμός δημιουργεί το εργαστήριο.

Η ζωή γίνεται το πεδίο εφαρμογής.

Μπορούμε να εξασκούμαστε:

όταν κάποιος μας εκνευρίζει,

όταν αισθανόμαστε ότι μας κρίνουν,

όταν θέλουμε να αποδείξουμε ότι έχουμε δίκιο,

όταν φοβόμαστε,

όταν ζηλεύουμε,

όταν συγκρινόμαστε,

όταν θέλουμε να ελέγξουμε,

όταν αισθανόμαστε απόρριψη,

όταν προσπαθούμε να εντυπωσιάσουμε.

Εκεί βρίσκεται η πραγματική πρακτική.

Μπορούμε να σταματήσουμε για μια στιγμή και να ρωτήσουμε:

Τι συμβαίνει μέσα μου τώρα;

Τι σκέφτομαι;

Τι αισθάνομαι;

Τι κάνει το σώμα μου;

Τι προσπαθώ να προστατεύσω;

Με τι έχω ταυτιστεί;

Χρειάζεται πραγματικά να αντιδράσω;

Ποια θα ήταν η πιο συνειδητή ανταπόκριση;

Αυτές οι μικρές παύσεις αλλάζουν σταδιακά τη σχέση μας με τον εαυτό μας.

Υπάρχει μια λεπτή αλλά σημαντική διάκριση.

Η παρατήρηση δεν σημαίνει ότι απομακρυνόμαστε από την εμπειρία.

Δεν σημαίνει:

«Δεν με αφορά.»

Δεν σημαίνει ότι γινόμαστε ψυχροί ή αδιάφοροι.

Το αντίθετο.

Όταν παρατηρούμε χωρίς ταύτιση, μπορούμε να αισθανθούμε πιο καθαρά.

Να ακούσουμε βαθύτερα.

Να δούμε χωρίς τόση παραμόρφωση.

Να παραμείνουμε με τον πόνο χωρίς να γίνουμε ο πόνος.

Να παραμείνουμε με τη χαρά χωρίς να χρειάζεται να την κρατήσουμε.

Να παραμείνουμε με τον φόβο χωρίς να τρέξουμε αμέσως μακριά του.

Η Επίγνωση δεν μειώνει την εμπειρία.

Την κάνει πιο άμεση.

Η παρατήρηση δεν είναι αποστασιοποίηση

Η αποδέσμευση από την ταυτότητα

Καθώς εξασκούμαστε, αρχίζουμε να βλέπουμε πόσο μεγάλο μέρος της ταυτότητάς μας αποτελείται από πράγματα που αλλάζουν.

Ρόλοι.

Ιδιότητες.

Απόψεις.

Προτιμήσεις.

Αναμνήσεις.

Επιτυχίες.

Αποτυχίες.

Σχέσεις.

Κοινωνικές θέσεις.

Ιστορίες.

Όλα αυτά είναι σημαντικά.

Κανένα όμως δεν χρειάζεται να είναι ολόκληρος ο εαυτός μας.

Μπορούμε να έχουμε μια ταυτότητα χωρίς να είμαστε φυλακισμένοι μέσα σε αυτήν.

Να μπορούμε να αλλάξουμε γνώμη.

Να παραδεχτούμε λάθος.

Να αφήσουμε έναν παλιό ρόλο.

Να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο.

Να μην ξέρουμε.

Να εξελιχθούμε.

Αυτό είναι ψυχολογική ευελιξία.

Και η ευελιξία είναι μια μορφή ελευθερίας.

Η παγίδα του «πνευματικού Εγώ»

Υπάρχει όμως μια λεπτή παγίδα σε αυτό το σημείο.

Το Εγώ μπορεί να χρησιμοποιήσει ακόμη και την εσωτερική εργασία για να δημιουργήσει μια νέα ταυτότητα:

«Είμαι πιο συνειδητός από τους άλλους.»

«Έχω ξεπεράσει το Εγώ.»

«Εγώ γνωρίζω την αλήθεια.»

«Εγώ είμαι πιο αφυπνισμένος.»

Αυτό είναι απλώς μια νέα μορφή ταύτισης.

Το Εγώ μπορεί να αλλάξει περιεχόμενο χωρίς να αλλάξει η βασική του λειτουργία.

Γι' αυτό η πραγματική Επίγνωση συνοδεύεται από απλότητα.

Δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα.

Δεν χρειάζεται να δημιουργήσει μια ανώτερη εικόνα.

Μπορεί να πει:

«Δεν ξέρω.»

«Μπορεί να κάνω λάθος.»

«Ας το παρατηρήσω.»

«Ας δω τι πραγματικά συμβαίνει.»

Η εσωτερική ωριμότητα δεν είναι η δημιουργία μιας καλύτερης εικόνας του εαυτού.

Είναι η σταδιακή ελευθερία από την ανάγκη να προστατεύουμε συνεχώς μια εικόνα.

Το θάρρος της επίγνωσης

Χρειάζεται θάρρος για να δούμε τον εαυτό μας πραγματικά.

Να δούμε τον φθόνο.

Την ανάγκη για επιβεβαίωση.

Τον φόβο.

Την ανάγκη για έλεγχο.

Την επιθυμία να έχουμε δίκιο.

Την ανάγκη να μας αγαπούν.

Την ανάγκη να είμαστε σημαντικοί.

Δεν χρειάζεται να τα απορρίψουμε.

Χρειάζεται να τα δούμε.

Γιατί αυτό που βλέπουμε δεν χρειάζεται πλέον να λειτουργεί αποκλειστικά στο σκοτάδι.

Η Επίγνωση δεν ζητά τελειότητα.

Ζητά ειλικρίνεια.

Από την ταύτιση στην παρατήρηση

Στην αρχή μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε ότι είμαστε ταυτισμένοι.

Απλώς ζούμε μέσα από τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας.

Σταδιακά αρχίζουμε να παρατηρούμε:

«Έχω μια σκέψη.»

Μετά:

«Παρατηρώ αυτή τη σκέψη.»

Αργότερα:

«Μπορώ να επιλέξω αν θα ακολουθήσω αυτή τη σκέψη.»

Το ίδιο συμβαίνει με τα συναισθήματα.

«Νιώθω φόβο.»

Γίνεται:

«Παρατηρώ φόβο.»

Και τελικά:

«Μπορώ να αισθανθώ τον φόβο χωρίς να του παραδώσω την απόφασή μου.»

Εδώ πραγματοποιείται μια βαθιά μετατόπιση.

Δεν αλλάζει απαραίτητα το περιεχόμενο της εμπειρίας.

Αλλάζει η θέση από την οποία τη βιώνουμε.

Από την παρατήρηση στην Επίγνωση

Η παρατήρηση είναι η αρχή.

Στην αρχή παρατηρούμε κάτι.

Μια σκέψη.

Ένα συναίσθημα.

Μια παρόρμηση.

Ένα μοτίβο.

Με τον καιρό όμως η παρατήρηση γίνεται πιο σταθερή.

Δεν χρειάζεται πλέον να αναλύουμε κάθε εμπειρία.

Απλώς γνωρίζουμε τι συμβαίνει.

Υπάρχει σκέψη και γνωρίζουμε ότι υπάρχει σκέψη.

Υπάρχει συναίσθημα και γνωρίζουμε ότι υπάρχει συναίσθημα.

Υπάρχει ένταση στο σώμα και γνωρίζουμε ότι υπάρχει ένταση.

Υπάρχει επιθυμία και γνωρίζουμε ότι υπάρχει επιθυμία.

Αυτή η απλή γνώση είναι Επίγνωση.

Δεν χρειάζεται να προσθέσουμε κάτι.

Δεν χρειάζεται να δημιουργήσουμε μια ιδιαίτερη κατάσταση.

Η Επίγνωση δεν είναι απαραίτητα κάτι που αποκτούμε.

Είναι μια ικανότητα που καλλιεργούμε να αναγνωρίζουμε και να σταθεροποιούμε.

Η Επίγνωση ως εσωτερική ελευθερία

Όσο περισσότερο καλλιεργείται η Επίγνωση, τόσο περισσότερο βλέπουμε ότι δεν χρειάζεται να πιστεύουμε κάθε σκέψη.

Δεν χρειάζεται να ακολουθούμε κάθε παρόρμηση.

Δεν χρειάζεται να προστατεύουμε κάθε εικόνα.

Δεν χρειάζεται να ελέγχουμε κάθε αποτέλεσμα.

Δεν χρειάζεται να αποφεύγουμε κάθε δυσφορία.

Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε τα πάντα.

Μπορούμε να παραμένουμε παρόντες μέσα στην αβεβαιότητα.

Αυτό είναι ελευθερία.

Όχι ελευθερία από τη ζωή.

Αλλά ελευθερία μέσα στη ζωή.

Μια απλή καθημερινή πρακτική

Μπορούμε να μετατρέψουμε ολόκληρη την ημέρα σε άσκηση Επίγνωσης.

Κάθε φορά που παρατηρούμε μια έντονη αντίδραση, κάνουμε μια μικρή παύση.

Σταμάτα.

Ανάπνευσε.

Παρατήρησε το σώμα.

Αναγνώρισε το συναίσθημα.

Άκου τη σκέψη.

Δες την ιστορία.

Αναγνώρισε την ανάγκη του Εγώ.

Μην προσπαθήσεις αμέσως να αλλάξεις κάτι.

Και μετά ρώτησε:

«Τι είναι πραγματικά απαραίτητο τώρα;»

Αυτό μπορεί να διαρκέσει λίγα δευτερόλεπτα.

Δεν χρειάζεται να αποσυρθούμε από τη ζωή για να είμαστε συνειδητοί.

Η ίδια η ζωή γίνεται η πρακτική.

Συμπέρασμα

Η υπέρβαση των περιορισμών του Εγώ δεν είναι μια μάχη εναντίον του εαυτού μας.

Είναι μια διαδικασία αποκάλυψης.

Αρχίζουμε να βλέπουμε τι πιστεύουμε.

Τι φοβόμαστε.

Τι προσπαθούμε να ελέγξουμε.

Τι προστατεύουμε.

Με τι έχουμε ταυτιστεί.

Και όσο περισσότερο βλέπουμε, τόσο λιγότερο χρειάζεται να αντιδρούμε αυτόματα.

Η Επίγνωση δεν εξαφανίζει το Εγώ.

Το τοποθετεί στη σωστή του θέση.

Το Εγώ γίνεται ένα λειτουργικό μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης αντί να αποτελεί ολόκληρη την ταυτότητά μας.

Μπορούμε να έχουμε σκέψεις χωρίς να είμαστε οι σκέψεις μας.

Να έχουμε συναισθήματα χωρίς να είμαστε τα συναισθήματά μας.

Να έχουμε ρόλους χωρίς να περιοριζόμαστε σε αυτούς.

Να έχουμε ανάγκες χωρίς να κυβερνόμαστε από αυτές.

Να έχουμε φόβους χωρίς να τους αφήνουμε να αποφασίζουν για τη ζωή μας.

Και σταδιακά εμφανίζεται μια διαφορετική ποιότητα ύπαρξης.

Περισσότερη ελευθερία.

Περισσότερη διαύγεια.

Περισσότερη ευελιξία.

Περισσότερη αυθεντικότητα.

Περισσότερη παρουσία.

Η ουσιαστική μετατόπιση μπορεί να συνοψιστεί σε μια απλή ακολουθία:

«Είμαι αυτό που συμβαίνει μέσα μου.»

Έπειτα:

«Παρατηρώ αυτό που συμβαίνει μέσα μου.»

Και σταδιακά:

«Μπορώ να επιλέξω πώς θα ανταποκριθώ σε αυτό που συμβαίνει μέσα μου.»

Εδώ βρίσκεται η ουσία της εσωτερικής εργασίας.

Δεν χρειάζεται να γίνουμε κάποιος άλλος.

Χρειάζεται να πάψουμε σταδιακά να είμαστε φυλακισμένοι στην εικόνα που έχουμε δημιουργήσει για το ποιοι είμαστε.

Από την ταύτιση στην παρατήρηση.
Από την παρατήρηση στην αποδέσμευση.
Από την αποδέσμευση στην Επίγνωση.
Από την Επίγνωση στην ελευθερία της επιλογής.
Και από την ελευθερία στην αυθεντική παρουσία.

Η διαδρομή δεν τελειώνει εδώ.

Γιατί όταν αρχίζουμε να παρατηρούμε το Εγώ, ανοίγει ένα ακόμη βαθύτερο ερώτημα:

Πώς ζούμε όταν η Επίγνωση δεν περιορίζεται πλέον στον διαλογισμό, αλλά αρχίζει να διαπερνά ολόκληρη την καθημερινή μας ζωή;