Κεφάλαιο 8

Το Εγώ και η Εσωτερική Ανάπτυξη

Η εσωτερική ανάπτυξη αρχίζει συχνά από ένα απλό αλλά βαθύ ερώτημα:

Μπορώ να ζήσω χωρίς να είμαι διαρκώς ταυτισμένος με την εικόνα που έχω για τον εαυτό μου;

Μέχρι τώρα είδαμε πώς το Εγώ δημιουργεί ταυτότητα, πώς προσκολλάται σε αυτήν, πώς προστατεύεται όταν αισθάνεται απειλή και πώς ο φόβος ενισχύει την ανάγκη για έλεγχο, ασφάλεια και επιβεβαίωση.

Είδαμε επίσης ότι η έξοδος από αυτόν τον κύκλο δεν απαιτεί την καταστροφή του Εγώ.

Απαιτεί Επίγνωση.

Όσο περισσότερο μπορούμε να παρατηρούμε τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις επιθυμίες και τις ταυτότητές μας χωρίς να τα θεωρούμε ολόκληρο τον εαυτό μας, τόσο περισσότερο εσωτερικό χώρο αποκτούμε.

Αυτός ο χώρος είναι η αρχή της εσωτερικής ανάπτυξης.

Η ανάπτυξη δεν είναι η δημιουργία ενός «καλύτερου Εγώ».

Δεν είναι να γίνουμε πιο σημαντικοί, πιο ισχυροί ή πιο «πνευματικοί».

Είναι η σταδιακή μετατόπιση:

από την ταύτιση στην παρατήρηση,
από την παρατήρηση στην αποδέσμευση,
και από την αποδέσμευση σε μια πιο ελεύθερη και αυθεντική σχέση με τη ζωή.

Το Εγώ ως εμπόδιο και ως δυνατότητα ανάπτυξης

Το Εγώ δεν είναι μόνο εμπόδιο στην εσωτερική ανάπτυξη.

Μπορεί να γίνει και το ίδιο το πεδίο μέσα στο οποίο αυτή πραγματοποιείται.

Για να παρατηρήσουμε το Εγώ, πρέπει πρώτα να το γνωρίσουμε.

Να δούμε τις ανάγκες του.

Τους φόβους του.

Τις προσκολλήσεις του.

Τις άμυνές του.

Την ανάγκη του να έχει δίκιο.

Την ανάγκη του να αναγνωρίζεται.

Την ανάγκη του να ελέγχει.

Όσο περισσότερο τα βλέπουμε, τόσο περισσότερο συνειδητοποιούμε ότι πολλές από τις αντιδράσεις μας δεν είναι ελεύθερες επιλογές αλλά μαθημένα μοτίβα.

Και αυτή η αναγνώριση είναι ήδη ανάπτυξη.

Το Εγώ γίνεται τότε όχι ο εχθρός που πρέπει να νικήσουμε, αλλά ένας καθρέφτης.

Μας δείχνει πού είμαστε ακόμη ταυτισμένοι.

Πού φοβόμαστε.

Πού προσκολλόμαστε.

Πού αντιστεκόμαστε.

Και κάθε τέτοια αναγνώριση μπορεί να γίνει μια νέα είσοδος στην Επίγνωση.

Η ψευδαίσθηση του διαχωρισμού

Ένα από τα βαθύτερα χαρακτηριστικά του Εγώ είναι η αίσθηση ότι είμαστε ένα απολύτως ξεχωριστό «εγώ» απέναντι σε έναν κόσμο «εκεί έξω».

Εγώ και οι άλλοι.

Εγώ και ο κόσμος.

Εγώ και η ζωή.

Αυτή η διάκριση είναι λειτουργικά απαραίτητη. Χρειαζόμαστε μια αίσθηση ατομικότητας για να κινηθούμε στον κόσμο.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η λειτουργική διάκριση μετατρέπεται σε απόλυτο διαχωρισμό.

Τότε ο κόσμος γίνεται κάτι που πρέπει να ελέγξουμε.

Οι άλλοι γίνονται απειλές ή ανταγωνιστές.

Οι σχέσεις γίνονται πεδία επιβεβαίωσης.

Η ζωή γίνεται κάτι που πρέπει να μας δώσει αυτό που θέλουμε.

Η εσωτερική ανάπτυξη ανοίγει μια διαφορετική δυνατότητα:

να αναγνωρίσουμε ότι η ατομικότητα και η σύνδεση μπορούν να συνυπάρχουν.

Δεν χρειάζεται να χάσουμε την ατομικότητά μας για να αισθανθούμε συνδεδεμένοι.

Μπορούμε να είμαστε ξεχωριστοί χωρίς να είμαστε απομονωμένοι.

Μπορούμε να έχουμε όρια χωρίς να χτίζουμε τείχη.

Μπορούμε να διατηρούμε την προσωπικότητά μας χωρίς να θεωρούμε ότι είμαστε απολύτως ανεξάρτητοι από ό,τι μας περιβάλλει.

Η βαθύτερη ανάπτυξη διευρύνει το πεδίο από το:

«Εγώ απέναντι στον κόσμο»

στο:

«Εγώ ως μέρος της ζωής μέσα στην οποία υπάρχω.»

Αφήνοντας τις ταυτότητες να χαλαρώσουν

Το Εγώ χρειάζεται ταυτότητες.

«Είμαι αυτός ο άνθρωπος.»

«Είμαι αυτό το επάγγελμα.»

«Είμαι αυτός ο ρόλος.»

«Είμαι έτσι.»

«Εγώ δεν κάνω ποτέ αυτό.»

«Εγώ είμαι τέτοιος άνθρωπος.»

Οι ταυτότητες μας βοηθούν να οργανώσουμε τη ζωή μας.

Όταν όμως γίνονται άκαμπτες, περιορίζουν την εξέλιξή μας.

Γιατί αν είμαι απολύτως βέβαιος ότι «είμαι έτσι», τότε κάθε αλλαγή μοιάζει με απειλή για την ταυτότητά μου.

Η εσωτερική ανάπτυξη απαιτεί μια πιο ευέλικτη σχέση με τον εαυτό.

Μπορώ να αλλάξω.

Μπορώ να μάθω.

Μπορώ να αναθεωρήσω.

Μπορώ να ανακαλύψω πλευρές μου που δεν γνώριζα.

Μπορώ να πάψω να είμαι αυτό που κάποτε χρειάστηκε να γίνω.

Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψουμε την ταυτότητά μας.

Χρειάζεται να μπορούμε να τη φοράμε χωρίς να φυλακιζόμαστε μέσα της.

Η προσκόλληση και η εσωτερική ελευθερία

Η προσκόλληση είναι ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους το Εγώ περιορίζει την ανάπτυξη.

Προσκολλόμαστε σε ανθρώπους.

Σε αντικείμενα.

Σε αποτελέσματα.

Σε πεποιθήσεις.

Σε ρόλους.

Σε εικόνες.

Σε αναμνήσεις.

Σε προσδοκίες.

Και όσο περισσότερο προσκολλόμαστε, τόσο περισσότερο φοβόμαστε την απώλεια.

Η αποδέσμευση δεν σημαίνει ότι παύουμε να αγαπάμε.

Σημαίνει ότι μπορούμε να αγαπάμε χωρίς να χρειάζεται να κατέχουμε.

Να επιθυμούμε χωρίς να εξαρτάται η αξία μας από την πραγματοποίηση της επιθυμίας.

Να εργαζόμαστε για έναν στόχο χωρίς να συνδέουμε ολόκληρη την ταυτότητά μας με το αποτέλεσμα.

Να συμμετέχουμε πλήρως χωρίς να απαιτούμε από τη ζωή να εξελιχθεί ακριβώς όπως θέλουμε.

Η αποδέσμευση δεν μικραίνει τη ζωή.

Την κάνει πιο ανοιχτή.

Η εμπιστοσύνη στη διαδικασία της ζωής

Το Εγώ θέλει να γνωρίζει πού οδηγεί κάθε δρόμος.

Η ζωή όμως δεν λειτουργεί έτσι.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε όλα τα αποτελέσματα.

Δεν μπορούμε να προβλέψουμε όλες τις συνέπειες.

Δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι κάθε επιλογή μας θα είναι σωστή.

Μπορούμε όμως να είμαστε παρόντες στη διαδικασία.

Να ακούμε.

Να παρατηρούμε.

Να μαθαίνουμε.

Να προσαρμοζόμαστε.

Να διορθώνουμε.

Να προχωρούμε.

Αυτό είναι διαφορετικό από την παθητική «παράδοση» στη ζωή.

Είναι μια ενεργή εμπιστοσύνη:

κάνω αυτό που μπορώ και αφήνω χώρο για αυτό που δεν μπορώ να γνωρίζω.

Η εσωτερική ανάπτυξη απαιτεί αυτή την ισορροπία.

Δράση χωρίς εμμονή με τον έλεγχο.

Προσπάθεια χωρίς προσκόλληση.

Κατεύθυνση χωρίς απόλυτη βεβαιότητα.

Παρουσία και εσωτερική σιωπή

Η Επίγνωση χρειάζεται χώρο.

Όταν ο νους βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση, είναι δύσκολο να διακρίνουμε τι πραγματικά συμβαίνει μέσα μας.

Σκέψεις.

Ανησυχίες.

Σχέδια.

Αναμνήσεις.

Φόβοι.

Ερμηνείες.

Εσωτερικοί διάλογοι.

Η σιωπή δεν σημαίνει ότι σταματάμε να σκεφτόμαστε.

Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να ακολουθούμε κάθε σκέψη.

Στον διαλογισμό, και ιδιαίτερα στην πρακτική του Zazen, μαθαίνουμε σταδιακά να παραμένουμε παρόντες χωρίς να χρειάζεται να χειραγωγούμε κάθε εμπειρία.

Η σκέψη εμφανίζεται.

Την αναγνωρίζουμε.

Το συναίσθημα εμφανίζεται.

Το αναγνωρίζουμε.

Η παρόρμηση εμφανίζεται.

Την αναγνωρίζουμε.

Και επιστρέφουμε στην παρουσία.

Αυτή η απλή πρακτική έχει βαθιές συνέπειες.

Μαθαίνουμε ότι μπορούμε να υπάρχουμε χωρίς να βρισκόμαστε συνεχώς μέσα στην εσωτερική μας αφήγηση.

Η σιωπή πίσω από την αφήγηση

Το Εγώ δημιουργεί μια συνεχή αφήγηση:

«Εγώ είμαι αυτός.»

«Αυτό μου συνέβη.»

«Οι άλλοι μου έκαναν αυτό.»

«Έτσι θα γίνει το μέλλον.»

«Πρέπει να συμβεί εκείνο.»

Η αφήγηση είναι χρήσιμη.

Μας βοηθά να οργανώνουμε τη ζωή μας.

Αλλά δεν είναι η ίδια η ζωή.

Η εσωτερική ανάπτυξη περιλαμβάνει τη δυνατότητα να διακρίνουμε ανάμεσα στην εμπειρία και στην ιστορία που δημιουργούμε γύρω από την εμπειρία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τη σκέψη.

Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να πιστεύουμε κάθε αφήγηση ως απόλυτη πραγματικότητα.

Όπως είδαμε:

η σκέψη είναι κάτι που συμβαίνει μέσα στην Επίγνωση.

Δεν είναι απαραίτητα η πραγματικότητα.

Η αυτοδιερεύνηση

Ένας από τους βαθύτερους τρόπους εσωτερικής ανάπτυξης είναι η αυτοδιερεύνηση.

Δεν πρόκειται απλώς για ανάλυση της προσωπικότητάς μας.

Είναι η προθυμία να εξετάσουμε άμεσα:

Ποιος είμαι όταν δεν ακολουθώ αυτόματα τις σκέψεις μου;

Τι παραμένει όταν χαλαρώνει μια συγκεκριμένη ταυτότητα;

Ποιος είναι αυτός που παρατηρεί τη σκέψη;

Μπορώ να παρατηρήσω το συναίσθημα χωρίς να γίνω το συναίσθημα;

Μπορώ να υπάρχω χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσω συνεχώς ποιος είμαι;

Αυτές οι ερωτήσεις δεν χρειάζονται πάντοτε λεκτικές απαντήσεις.

Μερικές φορές η βαθύτερη απάντηση βρίσκεται στη σιωπηλή παρατήρηση.

Στην άμεση εμπειρία.

Στο να παραμένουμε με αυτό που υπάρχει χωρίς να βιαζόμαστε να το μετατρέψουμε σε έννοια.

Η καλλιέργεια της εσωτερικής παρατήρησης

Η παρατήρηση γίνεται σταδιακά μια εσωτερική στάση.

Παρατηρώ όταν χαίρομαι.

Παρατηρώ όταν φοβάμαι.

Παρατηρώ όταν θυμώνω.

Παρατηρώ όταν ζηλεύω.

Παρατηρώ όταν θέλω να ελέγξω.

Παρατηρώ όταν χρειάζομαι επιβεβαίωση.

Παρατηρώ όταν αισθάνομαι ανώτερος.

Παρατηρώ όταν αισθάνομαι κατώτερος.

Παρατηρώ όταν θέλω να έχω δίκιο.

Η παρατήρηση δεν χρειάζεται να είναι ψυχρή.

Μπορεί να είναι γεμάτη περιέργεια.

«Ας δω τι συμβαίνει.»

Αυτή η στάση μεταμορφώνει την εσωτερική εργασία.

Δεν προσπαθούμε να γίνουμε κάποιος άλλος.

Μαθαίνουμε να βλέπουμε πιο καθαρά αυτό που ήδη υπάρχει.

Η ταπεινότητα ως ελευθερία

Όσο περισσότερο εμβαθύνουμε, τόσο περισσότερο αναγνωρίζουμε πόσα πράγματα δεν γνωρίζουμε.

Αυτό δεν είναι αποτυχία.

Είναι ταπεινότητα.

Το Εγώ θέλει να γνωρίζει.

Η Επίγνωση μπορεί να πει:

«Δεν ξέρω.»

Το Εγώ θέλει να έχει δίκιο.

Η Επίγνωση μπορεί να πει:

«Μπορεί να κάνω λάθος.»

Το Εγώ θέλει να φαίνεται ολοκληρωμένο.

Η Επίγνωση μπορεί να αναγνωρίσει:

«Υπάρχουν ακόμη πλευρές μου που δεν έχω δει.»

Η ταπεινότητα δεν είναι μειονεξία.

Είναι η απουσία της ανάγκης να είμαστε κάτι συγκεκριμένο για να αισθανόμαστε εντάξει.

Και αυτή η απουσία ανοίγει χώρο για μάθηση.

Από την αντίσταση στην αποδοχή

Η εσωτερική ανάπτυξη δεν σημαίνει ότι όλα μέσα μας γίνονται αρμονικά.

Θα συνεχίσουν να υπάρχουν συγκρούσεις.

Αμφιβολίες.

Φόβοι.

Επιθυμίες.

Πόνος.

Απώλειες.

Αβεβαιότητα.

Η διαφορά είναι ότι σταδιακά μπορούμε να τα συναντούμε χωρίς την ίδια αντίσταση.

Αντί να λέμε:

«Δεν πρέπει να αισθάνομαι έτσι.»

μπορούμε να πούμε:

«Αυτό αισθάνομαι τώρα.»

Αντί:

«Πρέπει να είμαι διαφορετικός.»

μπορούμε να ρωτήσουμε:

«Τι προσπαθεί να μου δείξει αυτή η εμπειρία;»

Η αποδοχή δημιουργεί χώρο.

Και μέσα στον χώρο μπορεί να εμφανιστεί η αλλαγή.

Ενότητα χωρίς απώλεια της ατομικότητας

Η βαθύτερη εσωτερική ανάπτυξη δεν σημαίνει ότι χάνουμε τον εαυτό μας.

Δεν χρειάζεται να διαλυθεί η προσωπικότητα.

Δεν χρειάζεται να αρνηθούμε τις ανάγκες μας.

Δεν χρειάζεται να σταματήσουμε να έχουμε όρια.

Δεν χρειάζεται να γίνουμε ίδιοι με όλους.

Αντίθετα, όσο χαλαρώνει η εγωική άμυνα, μπορούμε να γίνουμε περισσότερο ο εαυτός μας με έναν πιο ώριμο τρόπο.

Μπορούμε να είμαστε διαφορετικοί χωρίς να χρειάζεται να αποδείξουμε την ανωτερότητά μας.

Μπορούμε να έχουμε όρια χωρίς εχθρότητα.

Μπορούμε να ακούμε χωρίς να συμφωνούμε.

Μπορούμε να αγαπάμε χωρίς να κατέχουμε.

Μπορούμε να διαφωνούμε χωρίς να απορρίπτουμε.

Αυτό είναι μια ώριμη μορφή ενότητας:

σύνδεση χωρίς συγχώνευση,
ατομικότητα χωρίς απομόνωση.

Η εσωτερική ανάπτυξη στην καθημερινή ζωή

Η ανάπτυξη δεν μετριέται από το πόσο ήρεμοι είμαστε κατά τη διάρκεια του διαλογισμού.

Μετριέται από το πώς ζούμε όταν η ζωή μας προκαλεί.

Τι συμβαίνει όταν κάποιος μας προσβάλλει;

Όταν αποτυγχάνουμε;

Όταν μας απορρίπτουν;

Όταν χάνουμε κάτι;

Όταν αλλάζουν τα σχέδιά μας;

Όταν δεν έχουμε τον έλεγχο;

Εκεί φαίνεται η πρακτική.

Μπορούμε να παρατηρήσουμε πριν αντιδράσουμε;

Μπορούμε να ακούσουμε πριν αμυνθούμε;

Μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον φόβο χωρίς να γίνουμε ο φόβος;

Μπορούμε να αφήσουμε χώρο για μια διαφορετική οπτική;

Μπορούμε να ζητήσουμε συγγνώμη;

Μπορούμε να πούμε «δεν ξέρω»;

Μπορούμε να αλλάξουμε γνώμη;

Η καθημερινότητα είναι το πραγματικό πεδίο της εσωτερικής ανάπτυξης.

Η πρακτική της σιωπηλής παρατήρησης

Μια απλή πρακτική μπορεί να γίνει καθημερινή βάση.

Κάθισε για λίγα λεπτά.

Άφησε το σώμα να ηρεμήσει.

Μην προσπαθήσεις να δημιουργήσεις μια ιδιαίτερη εμπειρία.

Παρατήρησε την αναπνοή.

Παρατήρησε το σώμα.

Άφησε τις σκέψεις να εμφανίζονται.

Μην τις ακολουθείς.

Μην τις πολεμάς.

Αναγνώρισε τα συναισθήματα.

Μην τα καταπιέζεις.

Μην τα αναλύεις αμέσως.

Απλώς παρατήρησε.

Και κάθε φορά που αντιλαμβάνεσαι ότι έχεις χαθεί μέσα στη σκέψη, επέστρεψε.

Όχι με απογοήτευση.

Με απλότητα.

Βλέπω.
Αναγνωρίζω.
Επιστρέφω.

Με τον χρόνο, αυτή η πρακτική μεταφέρεται από το μαξιλάρι στη ζωή.

Όταν η σκέψη διακόπτει την Επίγνωση

Υπάρχει μια ιδιαίτερα σημαντική διάσταση της εσωτερικής εργασίας:

δεν μπορούμε να δούμε καθαρά τον κόσμο όταν τον κοιτάζουμε αποκλειστικά μέσα από την αδιάκοπη αφήγηση του Εγώ.

Όταν η σκέψη παρεμβαίνει συνεχώς, δεν συναντάμε απαραίτητα την πραγματικότητα όπως είναι.

Συναντάμε την ερμηνεία μας γι' αυτήν.

Βλέπουμε έναν άνθρωπο και αμέσως δημιουργούμε μια ιστορία γι' αυτόν.

Ακούμε μια φράση και δημιουργούμε μια πρόθεση.

Βιώνουμε ένα γεγονός και το εντάσσουμε αμέσως στην προσωπική μας αφήγηση.

Έτσι, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, προβάλλουμε προς τα έξω τον εσωτερικό μας κόσμο.

Η ιστορία μας αρχίζει να μοιάζει με πραγματικότητα.

Γι' αυτό η εσωτερική σιωπή είναι τόσο σημαντική.

Όχι επειδή πρέπει να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε, αλλά επειδή χρειάζεται να μπορούμε να δούμε πριν ερμηνεύσουμε.

Να ακούσουμε πριν απαντήσουμε.

Να αισθανθούμε πριν εξηγήσουμε.

Να παρατηρήσουμε πριν αποφασίσουμε.

Αυτός είναι ένας από τους βαθύτερους δρόμους προς την καθαρότερη αντίληψη.

Από την πνευματικότητα στην ενσωμάτωση

Η εσωτερική ανάπτυξη δεν πρέπει να γίνεται μια ακόμη μορφή φυγής από τη ζωή.

Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούμε την Επίγνωση για να αποφύγουμε τα δύσκολα συναισθήματα.

Δεν χρειάζεται να μιλάμε για «αποδοχή» όταν στην πραγματικότητα φοβόμαστε να δράσουμε.

Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούμε την «παράδοση» για να αποφύγουμε την ευθύνη.

Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούμε την «πνευματικότητα» για να αισθανθούμε ανώτεροι.

Η πραγματική εσωτερική ανάπτυξη είναι ενσωμάτωση.

Το σώμα.

Το συναίσθημα.

Η σκέψη.

Οι σχέσεις.

Η εργασία.

Οι ανάγκες.

Οι αξίες.

Η Επίγνωση.

Όλα ανήκουν στην ίδια ανθρώπινη πραγματικότητα.

Δεν χρειάζεται να απορρίψουμε κανένα μέρος του εαυτού μας.

Χρειάζεται να μάθουμε να τα βλέπουμε και να τα συντονίζουμε μέσα σε ένα ευρύτερο πεδίο Επίγνωσης.

Από την προσπάθεια στη φυσικότητα

Στην αρχή η εσωτερική εργασία απαιτεί προσπάθεια.

Πρέπει να θυμηθούμε να παρατηρήσουμε.

Να επιστρέψουμε στην αναπνοή.

Να αναγνωρίσουμε μια αντίδραση.

Να σταματήσουμε πριν μιλήσουμε.

Με τον καιρό όμως η Επίγνωση μπορεί να γίνει πιο φυσική.

Δεν χρειάζεται πλέον να δημιουργούμε συνεχώς μια ειδική κατάσταση.

Απλώς θυμόμαστε να είμαστε παρόντες.

Και τότε η πρακτική αρχίζει να γίνεται τρόπος ύπαρξης.

Δεν «κάνουμε Επίγνωση».

Ζούμε με περισσότερη Επίγνωση.

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία της διαδρομής.

Το Εγώ ως πύλη

Το Εγώ, λοιπόν, μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από εμπόδιο.

Μπορεί να γίνει πύλη.

Κάθε φορά που παρατηρούμε την ανάγκη μας για έλεγχο, έχουμε μια ευκαιρία για αποδέσμευση.

Κάθε φορά που παρατηρούμε τον φόβο, έχουμε μια ευκαιρία για παρουσία.

Κάθε φορά που παρατηρούμε την άμυνα, έχουμε μια ευκαιρία για κατανόηση.

Κάθε φορά που παρατηρούμε την ανάγκη για επιβεβαίωση, έχουμε μια ευκαιρία να στραφούμε προς τα μέσα.

Κάθε φορά που παρατηρούμε την ταύτιση, έχουμε μια ευκαιρία να επιστρέψουμε στην Επίγνωση.

Έτσι το ίδιο το Εγώ γίνεται το υλικό της πρακτικής.

Δεν χρειάζεται να φύγουμε από τη ζωή για να αναπτυχθούμε.

Η ζωή μάς προσφέρει συνεχώς καθρέφτες.

Οι σχέσεις μας.

Οι συγκρούσεις μας.

Οι φόβοι μας.

Οι επιθυμίες μας.

Οι απογοητεύσεις μας.

Οι επιτυχίες μας.

Όλα μπορούν να γίνουν πεδία Επίγνωσης.

Συμπέρασμα

Η εσωτερική ανάπτυξη δεν είναι η δημιουργία μιας τέλειας εκδοχής του εαυτού μας.

Δεν είναι η απόκτηση μιας νέας ταυτότητας.

Δεν είναι η εξαφάνιση του Εγώ.

Είναι η σταδιακή διεύρυνση της Επίγνωσης.

Αρχίζουμε να βλέπουμε το Εγώ.

Βλέπουμε τις προσκολλήσεις.

Βλέπουμε τους φόβους.

Βλέπουμε τις άμυνες.

Βλέπουμε τις ταυτότητες.

Βλέπουμε τις προβολές.

Και όσο περισσότερο βλέπουμε, τόσο περισσότερο ελευθερωνόμαστε από την ανάγκη να πιστεύουμε ότι είμαστε όλα αυτά.

Η ανάπτυξη είναι τότε μια κίνηση:

από την άκαμπτη ταυτότητα στην ευελιξία,
από την προσκόλληση στην αποδέσμευση,
από τον έλεγχο στην εμπιστοσύνη,
από την αντίσταση στην αποδοχή,
από την εσωτερική φλυαρία στη σιωπηλή παρατήρηση,
από τον διαχωρισμό στη σύνδεση,
από την αυτόματη αντίδραση στη συνειδητή ανταπόκριση.

Και ίσως το σημαντικότερο:

από την ανάγκη να γίνουμε κάποιος στην ελευθερία να υπάρχουμε.

Η εσωτερική ανάπτυξη δεν μας απομακρύνει από την ανθρώπινη ζωή.

Μας φέρνει πιο βαθιά μέσα σε αυτήν.

Μας επιτρέπει να αισθανόμαστε χωρίς να κατακλυζόμαστε.

Να σκεφτόμαστε χωρίς να παγιδευόμαστε στις σκέψεις.

Να αγαπάμε χωρίς να κατέχουμε.

Να δρούμε χωρίς να απαιτούμε έλεγχο.

Να έχουμε ταυτότητα χωρίς να φυλακιζόμαστε μέσα σε αυτήν.

Να είμαστε διαφορετικοί χωρίς να χρειαζόμαστε διαχωρισμό.

Και τελικά να ανακαλύπτουμε ότι η μεγαλύτερη αλλαγή δεν είναι να γίνουμε ένας «νέος εαυτός».

Είναι να μπορούμε να υπάρχουμε με όλο και λιγότερη ανάγκη να προστατεύουμε μια συγκεκριμένη εικόνα του εαυτού μας.

Από το Εγώ στην Επίγνωση.
Από την Επίγνωση στην ελευθερία.
Από την ελευθερία στην αυθεντική παρουσία.
Και από την παρουσία στην πλήρη συμμετοχή στη ζωή.

Αυτό είναι το σημείο όπου η εσωτερική εργασία παύει να είναι μια δραστηριότητα που κάνουμε και αρχίζει να γίνεται ένας τρόπος με τον οποίο ζούμε.

Και τότε εμφανίζεται το επόμενο ερώτημα:

Πώς εκφράζεται η Επίγνωση όταν επιστρέφουμε από τον εσωτερικό κόσμο στον κόσμο των ανθρώπων, των σχέσεων, της εργασίας, της κοινωνίας και της καθημερινής ζωής;